Thema

In Congo nemen jonge activisten hun toekomst in eigen handen. Deze nieuwe generatie strijdt op een geweldloze manier voor veiligheid, inspraak en sociale rechtvaardigheid. Congolese jongeren zetten zich in 2016 in voor eerlijke verkiezingen.

Tijdens de Vlaamse Vredesweek, die loopt van 21 september tot 2 oktober 2016, geven Pax Christi Vlaanderen en Broederlijk Delen een stem aan moedige jongeren uit Congo. Micheline Mwendike van de burgerbeweging Lucha is één van hen. Ze komt tijdens de Vredesweek getuigen over haar strijd.

Congolezen strijden voor verandering

“Ik ben ervan overtuigd dat verandering in Congo mogelijk is. Op voorwaarde dat jongeren geweldloos opkomen voor hun rechten” zegt Micheline (30) in een interview over haar engagement. Zij is één van de drijvende krachten achter de burgerbeweging Lucha in de Democratische Republiek Congo.  

Vandaag ijvert Lucha samen met andere organisaties, politieke opposanten en geëngageerde burgers voor respect voor de Congolese grondwet en de organisatie van eerlijke verkiezingen. Die moeten een democratische en vreedzame machtswissel tussen president Joseph Kabila en zijn opvolger mogelijk maken. Kabila moet immers aftreden in december 2016. Het is echter onzeker of hij dat ook zal doen. 

Armoede doet jongeren opstaan

Micheline is niet alleen. Op verschillende plaatsen in Congo nemen jongeren hun toekomst en die van hun generatie in eigen handen. Ze bundelen hun krachten in burgerbewegingen. Samen laten ze hun stem horen. Ze strijden tegen onrecht en geweld. Dat doen ze met protest op straat en acties op facebook. Bovendien werken ze samen met organisaties in en buiten Congo. Zo willen de jongeren het beleid van de president en de regering veranderen.

Hun strijd is nodig. De Congolese bevolking behoort tot de armste ter wereld. Meer dan 60 % van de Congolezen is jonger dan 30. Deze jongeren zien hun sociale situatie amper verbeteren. Hoewel de economie in Congo sterk groeit, hebben de jongeren weinig vooruitzicht op een inkomen. Laat staan een degelijk inkomen. Dat zorgt voor frustraties, woede en protest. 

Strijd voor verandering en inspraak

Ondanks dit sombere toekomstperspectief, durven Congolese jongeren te dromen van een betere toekomst voor hun land. Jonge burgeractivisten doen een frisse wind waaien. Lucha of ‘Lutte pour le Changement’ (Strijd voor verandering) ontstond in 2012 in het oosten van Congo.

Lucha onderneemt in de stad Goma (Noord-Kivu) acties tegen de oorlog die al 20 jaar woedt in Oost-Congo. Stilaan breidt de burgerbeweging zich ook uit in andere steden. De jongeren van Lucha richten zich tot politici, de vredesmissie van de VN en journalisten. Ze komen geregeld op straat tegen de jongerenwerkloosheid, voor de toegang tot drinkbaar water en voor de vrijlating van hun militanten. Hun uiteindelijke doel is meer inspraak voor het gewone volk.

 “Een volk dat niks vraagt, is een volk dat niks krijgt. Mijn droom voor Congo is een volk dat eisen stelt en leiders die verantwoording afleggen. De sterkte van Lucha is dat wij bestaan én weerstaan.” (Micheline Mwendike) 

Geweldloosheid als wapen

Wat jonge burgeractivisten zoals Micheline zo bijzonder maakt, is hun bewuste keuze voor geweldloosheid. Samen strijden ze op een geweldloze manier voor de vrijheid en de waardigheid van het Congolese volk. Ze geloven niet in geweld. Jarenlange gewapende strijd bracht geen vooruitgang voor de Congolezen. Integendeel, het stortte hun land in een spiraal van steeds meer (dodelijk) geweld. 

De Congolese overheid neemt de strijd van deze jonge activisten niet in dank af. Ze zijn dan ook het doelwit van repressie. Ze worden zomaar opgepakt en opgesloten zonder eerlijk proces. Sommigen jongeren moeten dat zelfs met hun leven bekopen. Toch weigeren burgerbewegingen zoals Lucha geweld te beantwoorden met geweld. Geweldloosheid is hun enige wapen. 

Congolese jongeren een stem geven

Tijdens de Vlaamse Vredesweek geven Pax Christi Vlaanderen en Broederlijk Delen, in samenwerking met andere organisaties, een stem aan jonge burgeractivisten uit Congo. Want hun geweldloze strijd is essentieel voor meer veiligheid, inspraak en sociale rechtvaardigheid in hun land. 

campagneDOSSIER

In 2006 vonden voor de eerste keer in meer dan 40 jaar tijd algemene en vrije verkiezingen plaats in de Democratische Republiek Congo. Miljoenen Congolezen trokken naar de stembus om een president en parlementsleden te kiezen. Joseph Kabila, president sinds 2001, kwam als overwinnaar uit deze historische stembusgang. Vijf jaar later, in 2011, bleef hij aan de macht na controversiële verkiezingen. 

Normaal gezien zouden op 27 november 2016 opnieuw verkiezingen moeten plaatsvinden. Volgens de grondwet moet Kabila in december de macht overdragen aan zijn verkozen opvolger. Dat zou een historisch gebeuren zijn: Congo kende immers nog nooit een democratische en vreedzame machtswissel tussen twee levende presidenten. De kans is echter klein dat de verkiezingen doorgaan. 

Vijf experten aan het woord

In dit dossier geven Pax Christi Vlaanderen en Broederlijk Delen een stand van zaken van de situatie in Congo 10 jaar na de ‘democratische’ verkiezingen. Diverse auteurs richten elk vanuit een ander perspectief hun blik op Congo. Alphonse Muambi gaat na welke lessen we kunnen trekken uit de vorige stembusgangen in 2006 en 2011. Hans Hoebeke schetst de actuele politieke situatie en het verkiezingsproces. Olivier Binyingo zoomt in op de socio-economische realiteit. Evie Francq doet de mensenrechtensituatie uit de doeken. Tot slot kom je in een bijdrage van Nadia Nsayi kom je te weten wat er allemaal beweegt bij het Congolese middenveld en de nieuwe jongerenbewegingen.  

Te bestellen voor € 2 of hier gratis te downloaden.

BESTELFORMULIER

DOWNLOAD

Achtergrondsdossier -
CONGO (1994 - 2016)

In deze publicatie komen je alles te weten van de historische wortels van het confilct en de belangrijkste feiten van de laatste 20 jaar. Ook de huidige verkiezingscontext wordt uit de doeken gedaan.

Download

Inspiratiebundel - Congo

gewelddadige geschiedenis, vredevolle toekomst?

Deze bundel bevat een selectie van boeken, strips en andere publicaties rond Congo en het conflict. Omdat er vele educatieve materialen bestaan rond het thema Congo helpen we jou door selectief te zijn, zodat je gemakkelijker je weg vindt door het grote aanbod. De educatieve materialen die we opnemen in deze lijst zijn actueel en in het Nederlands uitgegeven. Educatieve materialen die gedateerd zijn, omdat het conflict snel evolueert, en anderstalige educatieve materialen, hebben we in deze lijst achterwege gelaten.

Een publicatie van Kleur Bekennen i.s.m. Pax Christi Vlaanderen en Broederlijk Delen. De materialen ontleen je gratis in één van de provinciale documentatiecentra van Kleur Bekennen.

Download

partners