Vrouwen als kracht voor vrede

In 2003 woedden in de wereld een twintigtal belangrijke gewapende conflicten waarbij minstens 1000 doden vielen per conflict. De meeste van deze oorlogen spelen zich af in arme landen en gebieden waar vrouwen en meisjes nauwelijks rechten hebben, waar geweld op vrouwen en discriminatie van vrouwen en meisjes behoren tot de dagelijkse realiteit, waar hun stemmen in de samenleving niet van tel zijn, waar het vrouwelijke geringschattend wordt afgedaan als minderwaardig, waar vertekende stereotypen van mannelijkheid en mannelijke almacht worden opgehemeld, waar vrouwen en meisjes genegeerd worden en waar enkel mannen en jongens belangrijk zijn. Oorlog wordt gewoonlijk voorgesteld als een zaak van mannen. Dit is misschien waar voor het slagveld, maar niet voor die plaatsen waar de oorlog het meest wordt gevoeld: aan de basis van de burgersamenleving, in de lokale gemeenschappen en in de gezinnen. In deze context kennen vrouwen als geen ander de tol die oorlogen eisen. Dit hangt samen met de rol, sociale status en maatschappelijke positie van vrouwen in de samenleving. Op lange termijn creëren militarisering en oorlog een cultuur van geweld en van logica van de macht van de sterkste, waardoor vrouwen bijzonder kwetsbaar zijn en waardoor verzoening tussen de strijdende partijen bemoeilijkt wordt.

Ongeveer 75% van de vluchtelingen zijn vrouwen en kinderen. Verkrachting wordt in toenemende mate gehanteerd als een oorlogswapen. Door de veranderende aard van oorlogsvoering worden steeds meer burgers in gewapende conflicten en oorlog betrokken. De overgrote meerderheid daarvan zijn vrouwen en kinderen. Men kan dus een ‘vervrouwelijking’ van de slachtoffers van oorlog vaststellen.

In die omstandigheden trachten vrouwen vanuit hun rol en maatschappelijke positie niet alleen te overleven, maar ook om de burgersamenleving, hun gezinnen en gemeenschappen overeind te houden. Het zijn de vrouwen die gevangen in de oorlog de zorg voor de kinderen en zwakken op zich nemen, die hun kinderen trachten op te voeden en zelfs een toekomst te geven, die initiatieven nemen om gezondheidsdiensten en onderwijs overeind te houden of te herstellen, die solidariteitsnetwerken opzetten over etnische en culturele barrières heen, die ervoor zorgen dat het leven doorgaat, dat de gemeenschap blijft voortbestaan. In alle oorlogsgebieden verzetten vrouwen zich met de middelen die ze hebben, tegen de oorlog en tegen de logica van de oorlog. Toch wordt aan deze unieke overlevingsstrategie van vrouwen in oorlog doorgaans weinig aandacht besteed. Onterecht, want hierin liggen ook de kiemen en de kracht voor verzoening en vrede, voor heropbouw van de samenleving en voor duurzame ontwikkeling. De VN heeft dit goed begrepen en heeft met resolutie 1325 van de Veiligheidsraad de rol van vrouwen in vrede en veiligheid gespecificeerd. De resolutie benadrukt de noodzaak vrouwen te betrekken bij alle vredesinitiatieven en roept op tot een nauwere betrokkenheid van vrouwen bij de besluitvorming ter zake.

De cultuur van oorlog en geweld kan maar doorbroken worden en vervangen door een cultuur van vrede en geweldloosheid als zowel mannen als vrouwen de handen in elkaar slaan en ieder vanuit hun eigen mogelijkheden samenwerken. Een aanpak van de vredesproblematiek rekening houdend met de verschillende rollen van mannen en vrouwen, is meer dan ooit noodzakelijk en wenselijk. Daarom voert de Vlaamse Vredesweek van 24 september tot 3 oktober 2004 campagne met als thema ‘Vrouwen als kracht van vrede’.

De Vlaamse Vredesweek eist dat de federale en Vlaamse regering:

• Samen met de parlementsleden en het brede middenveld (vrouwen- en vredesbewegingen in het bijzonder) een voortrekkersrol spelen in de toepassing van Resolutie 1325 van de VN door het opstellen van een actieplan en het vrijmaken van extra financiële middelen.

• Concrete maatregelen nemen om de deelname van vrouwen aan het buitenlands beleid, de diplomatieke vertegenwoordiging, vredesonderhandelingen en vredesopdrachten te versterken.

• Budgetten vrij maken voor programma’s en activiteiten gericht op de speciale noden van vrouwen en mannen in het proces van reïntegratie en heropbouw na een conflict en op de nieuwe rolbeleving en maatschappelijke versterking van vrouwen.
  

• In het buitenlands, humanitair en ontwikkelingsbeleid steun verlenen aan programma’s die inspelen op de (bijzondere) behoeften van vrouwen en meisjes in oorlogssituaties, in vluchtelingenkampen, in situaties van heropbouw en stabilisatie van de samenleving.

Tot slot roept de Vlaamse vredesweek ook alle steden en gemeenten op om aandacht te besteden aan de specifieke behoeften van vrouwen en meisjes in het kader van hun internationaal beleid, en de initiatieven die zij ter zake nemen.

(Sluit dit venster om terug te keren)