nieuws

Aanbeveling 1

Het sociaal weefsel beschermen en de samenhang in de samenleving versterken door mensen van verschillende bevolkingsgroepen samen te brengen

 Pax Christi Vlaanderen pleit voor meer inspanningen op lokaal niveau om zoveel mogelijk inwoners van steden en gemeenten met elkaar in contact te brengen, ervaringen te laten uitwisselen en samen te werken. Spanningen en een gevoel van onveiligheid verminderen als mensen uit een buurt elkaar kennen. Die spanningen hebben niet altijd met cultuurverschil of anderstaligheid te maken. De diversiteit van inwoners van een buurt of gemeente is ruimer dan dat; denken we maar aan spanningen tussen oudere en jongere inwoners. Ontmoeting is de beste manier om gevoelens van veiligheid en samenhorigheid te bevorderen. Dat vraagt inspanning en volharding.

Elkaar ontmoeten en de dialoog aangaan

Informeren

Goed geïnformeerd zijn is de beste manier om spanningen en conflict te voorkomen. Elke inwoner én nieuwkomer kan vanuit de gemeente maximaal ondersteund worden om zijn of haar weg te vinden in het brede web van dienstverlening, welzijns- en sociale voorzieningen en organisaties. Ook het culturele en sportieve aanbod dat de gemeente rijk is hoort daarbij.

Een one-size-fits-all-model voor informatieverstrekking bestaat jammer genoeg niet. Goede informatie meegeven is vooral: tijd maken en rekening houden met de diversiteit aan ontvangers. Doelgroepgerichte communicatie, die oog heeft voor culturele gevoeligheden, is de boodschap.

Een foldertje kan mensen al een beetje op weg zetten, maar zaligmakend is het niet. Tijd maken om – mondeling – uitleg te geven, eventueel met de hulp van een tolk, sleutelfiguren en shareholders betrekken in je communicatieplanning, kunnen een stuk effectiever zijn. Dat is arbeidsintensief, maar het is een investering die op lange termijn misverstanden, frustraties en conflicten aanzienlijk reduceert.

Het gesprek aangaan

Als je minstens een paar keer per jaar een ontmoetingsmoment met de inwoners in de gemeente of wijk organiseert, en naar hen luistert, weet je beter wat er leeft. Je kan er problemen mee voorkomen en mensen dichter bij elkaar brengen. Bij dergelijke ontmoetingen leer je sleutel- en brugfiguren kennen, die bij problemen of conflicten mee kunnen zoeken naar een oplossing voor bepaalde uitdagingen. Essentiële elementen om een ontmoeting te doen slagen zijn:

  • Het doel van de ontmoeting duidelijk stellen en rekening houden met je doelpubliek: met mensen die anderstalig zijn of het Nederlands minder machtig zijn bijvoorbeeld
  • Zelf naar plaatsen of gelegenheden toestappen waar moeilijker te bereiken mensen samenkomen. Waarom jezelf eens niet uitnodigen op een culturele avond van een Congolese, Nigeriaanse, Pakistaanse, Oekraïense, Marokkaanse of een andere gemeenschap? Of gesprekken plannen met religieuze leiders van je gemeente of stad: soms apart, soms samen. Je kan ook je voelsprieten eens uitsteken bij de plaatselijke jeugdwerking, het jeugdhuis, de voetbalclub, enz.
  • Op het juiste niveau bespreken hoe je de problemen die werden aangereikt of die je opving, het best aanpakt.
  • In de oplossing de burgers en andere relevante betrokkenen meenemen. Ook dit is tijdsintensief, maar het verhoogt het draagvlak en zorgt voor duurzame, mensgerichte oplossingen.
  • Via de lokale media terugkoppelen naar de ontmoetingsdagen, op bijeenkomsten van verenigingen en gemeenschappen.

Investeren in de openbare ruimte als ontmoetingsplek

Om sociale samenhang te bevorderen is er ontmoetingsruimte nodig op ‘straat’: ontmoetingen die op een veilige manier plaats kunnen hebben in de publieke ruimte, verhogen het veiligheidsgevoel en de samenhorigheid. Men spreekt ook over ‘publieke familiariteit’.

  • Je kan van publieke plaatsen fijne ontmoetingsplaatsen maken, als je ervoor zorgt dat ze:
  1. autovrij of autoluw zijn, of op zijn minst een goede bescherming bieden tegen de gevaren van het verkeer.
  2. open (met vluchtwegen en geen verstopplekken) en goed verlicht zijn, om eventuele angstgevoelens tegen te gaan en de veiligheid te bevorderen.
  3. ruimte bieden om even te zitten. Vooral (zit)plaatsen aan de rand van publieke ruimtes trekken mensen aan. Ze bieden sociaal comfort, mensen kunnen de ruimte overzien en zitten op de ‘achtergrond’. Muurtjes, trappen, randen trekken het meest aan om even te verpozen.
  4. een gezellige drukte uitstralen. Als mensen er bijv. kunnen samenkomen door het aangeboden amusement, zoals tijdelijke attracties, marktjes en straatartiesten, maar ook een nieuwsjaardrink of een buurtfeest.
  • De ruimtelijke planning participatief maken, door bij de planning van bij het begin of in de ontwerpfase bewoners, gebruikers en sociale werkers te betrekken.
  • Hieraan een straathoekwerking en/of buurtwerking koppelen: dit zorgt voor de aanwezigheid van mensen die direct aanspreekbaar zijn en die problemen kunnen helpen oplossen.

Burgers zelf de middelen geven

Als burgers het gevoel hebben ergens thuis te horen, als ze trots zijn op de plek waar ze wonen, zullen ze zelf investeren in de gemeenschap. Je kan die lokale kracht inzetten en de geëngageerde burgers ook de middelen geven om in hun eigen wijk, gemeente of stad te investeren. Zo kan er echt samengeleefd en -gebouwd worden aan de lokale samenleving.

Pax Christi roept iedere gemeente op om in de begroting middelen te voorzien voor lokale, kleinschalige initiatieven die investeren in het sociaal weefsel. Voor een initiatief – groot of klein – dat aanspraak wil maken op deze middelen, gelden er wel een aantal basisvoorwaarden:

  • Inzetten op één (of meer van) volgende elementen:
  1. ontmoeting bevorderen tussen de diverse bewoners van de buurt, wijk of gemeente
  2. lokale uitdagingen in kaart brengen
  3. oplossingen aanbieden voor lokale uitdagingen
  4. de buurt verbeteren, verfraaien en/of opwaarderen
  5. de drempel verlagen voor deelname van bewoners of groepen
  • Niet rechtstreeks gelinkt zijn aan een politieke partij
  • Geen winst najagen
  • Lokaal gedragen zijn

partners