nieuws

Hoop is een scheurtje in de realiteit

Als je uit de trein stapt in het station van Sleidinge, dan zie je ’t Kwartiertje. Deze kleine ontmoetingsplaats langs de spoorweg is het resultaat van de samenwerking tussen buurtbewoners en personeelsleden en patiënten van het nabijgelegen Psychiatrisch Centrum Gent-Sleidinge (PCGS). Vandaag kan je er aangenaam zitten onder een afdakje, genieten van de petanquebaan en de met liefde onderhouden plantsoenen. Op één van de met graffiti versierde muren wat verderop staat ‘Hoop is een scheurtje in de realiteit’.

Flashback naar 25 juni 2004, toen de realiteit zich van haar rauwste kant liet zien. Een voormalige patiënt van het psychiatrisch centrum schoot op deze plek frituuruitbater Jurgen Martens (23) en zijn moeder Nadine Hindyrickx (45) dood. Een schok. De kloof tussen de gemeenschappen in het centrum en de wijk was groter dan ooit. Dat de frituur 14 jaar later heeft plaatsgemaakt voor ’t Kwartiertje, een echte ontmoetingsplaats, is dan ook erg bijzonder.

Een inspirerend verhaal dat mooi aansluit bij de Vredesweekthematiek ‘Iedereen Thuis’.

Op zaterdag 2 juni 2018 opende een tentoonstelling met foto’s en kunstwerken gemaakt door bewoners van het psychiatrisch centrum in de bibliotheek van Sleidinge. Een ideaal moment om de wisselwerking tussen beide gemeenschappen mee te maken.

Een gevoel van onveiligheid

Buurtbewoonster Nadine vertelt dat het een werk van lange adem was. Veel buren voelden zich erg onveilig. Sleidingenaar Winfried beaamt dat de buurt sterk argwanend stond tegenover de Knijpers, zoals de patiënten negatief bekendstonden. De ‘frituurmoord’ liet diepe sporen na. “Mijn zoon zijn vriend passeerde met de fiets en werd ook geraakt”, vertrouwt Ludo toe. “Er zit tot de dag van vandaag lood in zijn lichaam”.

Een klein buurtcomité ontstond vanuit de nood om bezorgdheden te communiceren naar het centrum. Niet veel later zette het centrum een meldpunt op waar omwonenden met vragen en problemen terecht konden. Maar ook dat was niet evident, zegt Nadine. “Wat als ik een klacht indien tegen een patiënt en hij komt dat achteraf te weten?”, luidde de bezorgdheid van geïntimideerde buurtbewoners. Nadine werd het centrale aanspreekpunt. Bezorgde buren kwamen met hun problemen bij haar, zij gaf ze door aan het psychiatrisch centrum. Vandaag de dag gaat het allang niet meer zo. Bewoners spreken patiënten of personeelsleden direct aan, men kent elkaar en gaat direct in gesprek.

Een bijzondere houding

Wat was er in de tussentijd gebeurd? Heel wat. Niet enkel de buurtbewoners wilden zich meer thuis voelen, ook het centrum en de gemeente Evergem, waarvan Sleidinge een deelgemeente, streven naar een grotere sociale cohesie. “Een bijzondere houding waarbij iedereen zich voor elkaar open durft te stellen”, noemt burgemeester Joeri De Maertelaere het in zijn speech bij de opening van de tentoonstelling. Hij bedankt uitgebreid alle betrokkenen. De medewerkers van het centrum hebben een gelijkaardige boodschap. Psycholoog Peter Dierinck, trekker van het overlegplatform met de buurt, is overtuigd: “We moeten inzetten op verbinding. Bij onze activiteiten staat ontmoeting centraal. Met anderen het gesprek aangaan kan leiden tot het ontstaan van nieuwe projecten en initiatieven. Zo komen we uit dat ‘kotje’ van de psychiatrie en laten we de dominosteentjes vallen.”

Medewerkers van het centrum worden actief uitgedaagd om activiteiten te organiseren in het teken van ontmoeting. Passie is hierbij het sleutelwoord. Een enthousiaste medewerker van het centrum vertelt honderduit over hoe het fotoproject waarvan werken op de tentoonstelling hangen participatief tot stand is gekomen. Op de vraag of ze beeldend therapeut is, lacht ze, “ik ben eigenlijk beweginstherapeut”.

Passies en toevallige ontmoetingen

Openstaan voor elkaar, dat lijkt het kernaspect te zijn van het bijzondere verhaal in Sleidinge. Winfried vertelt me hoe hij toevallig langs het station passeerde en er allemaal mensen in de weer zag, waar vroeger de frituur stond. Hij stopte uit nieuwsgierigheid. Vandaag is hij een actieve vrijwilliger die ook geregeld in het centrum gaat helpen.

Er zijn ook verschillende patiënten aanwezig bij de opening van de tentoonstelling. De Congolese Nicole bloeit helemaal open als velen haar feliciteren met de sculpturen die ze maakte uit papier-maché. Het doet veel deugd om de passie te kunnen delen. Eén van de patiënten vertelt dat hij momenteel werkt aan een zaaimachine, waarvoor hij een patent gaat aanvragen. “Heel erg belangrijk ook”, vertrouwt hij me toe, “is het net dat ik aan het maken ben voor de petanquebaan op ’t Kwartiertje. Zo kunnen we de baan steeds proper vegen.”

Voortgaan op een positief elan

Dat er heel veel ‘goesting’ is om verder te gaan op dit elan blijkt verder uit de openingsspeech van burgemeester De Maertelaere “Ik vind het heel mooi dat mensen via foto’s laten zien hoe ze zich voelen. Wat me geweldig heeft aangegrepen is de foto van dat katje. We staan er eigenlijk niet bij stil dat men zegt: ‘Het heeft me pijn gedaan om mijn huisdier achter te laten toen ik ben opgenomen’. We moeten daar eens over nadenken, samen met de instelling … hoe we daarmee kunnen omgaan.”

Uit het gesprek met Winfried blijkt dat het vertrouwen in de buurt toch nog niet optimaal is. “Onlangs liep er een vrouw rond in de buurt met een hoofddoek en een verfborstel. Daar werd druk over gesproken op de Facebookgroep van de buurt. ‘Dat zal wel iemand zijn van dat zottenhuis’, werd er gezegd.”

Op de opening van de tentoonstelling op 2 juni in de bibliotheek van Sleidinge is er van dat beetje gebrek aan vertrouwen alvast niets te merken. Patiënten, medewerkers van het psychiatrisch centrum, buurtbewoners, de burgemeester en andere medewerkers van de gemeente keuvelen gezellig met elkaar. Een positieve sfeer van ontmoeting. Misschien kunnen andere gemeentes hier wat van leren.

 

Dit artikel komt uit het campagnedossier van de Vredesweek. Download of bestel het hier!

partners