nieuws

|
22 september 2017

Liefdevolle inspiratie – De Vlaamse Vredesweek uit de startblokken

Op donderdagavond 21 september, Internationale Dag van de Vrede, ging de 28ste Vlaamse Vredesweek officieel van start in Bozar, met een Staten-Generaal van de Liefde.

Annemarie Gielen, directeur van Pax Christi Vlaanderen, trok de avond op gang met een mooie introductie tot het thema van de Vredesweek, waarin zij duidde waarom de ‘radicale’ oproep voor meer liefde en liefdevol verzet deze dagen geen overbodige luxe is. Moderator Jonas Slaats leidde de zes inspirerende sprekers in. Die gaven elk vanuit een eigen invalshoek hun kijk mee op de polarisatie en radicalisering in de maatschappij, en hoe liefde, dialoog en verbondenheid tegengif kunnen vormen.

Politiek filosoof Bleri Lleshi vertrok in zijn pleidooi voor meer liefde van zijn eigen vertrek als jonge man uit Albanië en zijn ervaringen als nieuwkomer in België. Bleri toonde vanuit zijn eigen ervaring hoe erkenning en waardering – mensen het gevoel geven dat zij iets kunnen betekenen – bronnen van inspiratie kunnen zijn die nog jarenlang doorwerken en vruchten afwerpen.

Schrijfster Dalilla Hermans had het in een gesprek met moderator Jonas Slaats over (onderhuids) racisme en over de tegenkantingen die zij krijgt als zij stereotiepe beeldvorming aankaart in de media (cfr. recent nog twee karikaturale stripvoorstellingen van Afrikanen). Met haar columns en mediabijdragen wil zij nochtans niet zozeer als ‘vertegenwoordiger’ optreden van een misnoegde groep, maar als een bekommerd burger die het gesprek opzoekt. Want dialoog is nodig en kan tot meer begrip en verbondenheid leiden.

Begrip voor de ‘andere’ was ook de rode draad door het betoog van Babs Mertens, en door het levenswerk van de Italiaanse jezuïet Paolo Dall’Oglio. Babs vertelde ons hoe hij wederzijdse tegenstellingen en vooroordelen over islam en christendom aanvatte om dieper te graven in de essentie en een beter begrip van de islam. Haar eigen nieuwsgierigheid voor de islam, haar zoektocht naar de eigen identiteit en de verbondenheid tussen de twee religies nam Babs ook mee in haar verdere werk, onder meer met vluchtelingen uit Syrië en de vertaling van teksten van pater Dall’Oglio.

In een innemend tweegesprek gaf Molenbekenaar Mohamed El Bashiri toe dat hij verrast was over de warmte waarmee zijn boodschap voor liefde na de aanslagen in België omarmd is geweest. Hij gaf mee hoe zijn geloof, pure menselijkheid en universele waarden hem overeind hielden en weerbaarheid boden nadat zijn vrouw bij de aanslag in Maalbeek omkwam. De jihad van liefde waar hij toe opriep in zijn TED-bijdrage, zijn passage in De Afspraak en zijn boek vloeide voort uit de liefde voor haar en voor hun kinderen. “Drie dingen zijn onontbeerlijk om tot vrede te komen”, besloot Mohamed, “het hart, de rede en spiritualiteit”.

In zijn presentatie schetste professor internationale politiek Tom Sauer hoe onwetendheid, onbegrip en angst – en het uitvergroten ervan – slechte raadgevers zijn. Hij toonde voorts hoe onder andere vooroordelen, wederzijds onbegrip en wantrouwen, sociale achterstelling, slechte scholing en moeilijke gezinssituaties een complex kluwen van voorwaarden scheppen die sommigen kunnen leiden naar radicalisering. Het pad dat daarvan wegleidt, dat afstapt van wij-zijdenken, is een opgave voor onze hele samenleving.

Criminoloog Christophe Busch, directeur van de Kazerne Dossin, besloot de avond met een analyse van de mechanismen die leiden van wrevel tot genocide. Hij vertrok van een foto uit 1935 en beschreef hoe beeldvorming mee het onderwerp uitmaakt van een strategie van polarisering. Voortgaand op het werk van polarisatie-expert Bart Brandsma (dat ook in het dossier van de Vredesweek aan bod kwam) schetste hij hoe polarisatie – een belangrijke en al gevorderde etappe in het mechanisme van georganiseerd geweld – werkt en wat vooral de ‘stille menigte’ er tegenin kan of zou moeten brengen.

Ondertussen in West-Vlaanderen

Op de Internationale Dag van de Vrede, maakten een honderdtal mensen de West-Vlaamse startavond mee in de kapel van de zusters te Ruiselede.  Jo Hanssens gaf er een inleiding over het thema van de Vredesweek ‘Radicaal samen in liefdevol verzet.’ De avond kaderde in een meerdaags initiatief onder de noemer ‘Stop de waanzin – oorlog toen en nu en morgen’. Het initiatief gaat uit van ‘Illud Mane’, een groep die de inspiratie van de zustercongregatie van Ruiselede in onze tijd verderzet en hiervoor samenwerkt met de Gemeentelijke Raad voor Cultuurbeleid.

In zijn inleiding duidde Jo Hanssens het verglijden van de Eerste Wereldoorlog naar een Tweede Wereldoorlog. Als er geen verzoening is na grote wreedheden ligt de weg open voor nieuw en vaak nog groter geweld. Emoties van angst en vernedering zuigen mensen immers gemakkelijk mee in een verdere spiraal van geweld en wraak. Het recent in het Nederlands uitgegeven boek Een Duits leven over Brunhilde Pomsel, gewezen privésecretaresse van de nazikopman Goebbels, illustreert dit op scherpe wijze en waarschuwt meteen voor het rechts-populisme dat vandaag op tal van plaatsen weer de kop opsteekt.

De Vredesweek van 2017 focust terecht op ‘liefdevol verzet’ als antwoord op actuele van fanatisme en geweld maar ook op de onverschilligheid van velen ten aanzien van het onrecht rondom ons en in de wereld. Actief geweldloze liefde is een bijzondere kracht tot verandering en tot vredesopbouw die vandaag meer dan ooit nodig is. Jo illustreerde dit ook met de moed van de stichters van Pax Christi die tegen de gangbare opinie in verzoening hebben helpen tot stand brengen met de vroegere vijand.  

partners